خانه ملت؛ مطهره میرشکاری - چهل و چهارمین جشنواره فیلم فجر در حالی این روزها در جریان و در حال اتفاق است که همچنان عدهای در تلاش برای پررنگتر کردن حاشیهها بر متن بزرگترین رویداد سینمایی کشور هستند و در این فضا بسیار محتمل و ممکن است که جنبههای فنی، محتوایی و پردازش سوژهها در فیلمهای راه یافته به جشنواره آنچنان که باید محل سوال و توجه قرار نگیرد؛ حتی بیم آن است که رسالت اصلی جشنواره فیلم فجر و گردهمایی سینماگران حول محور این امر ملی در خاکستر سیاسیبازیها و خودتحریمیها گم شود.
البته جشنواره یک لحظه هم معطل بیمهری و قهر و آشتیهای گاه و بیگاه فرزندان خود نمانده و در چهل و چهارمین سالگی خود هم مطابق دورههای گذشته سعی دارد میزبان خوبی برای ژانرهای مختلف سینمایی از کارگردانان بنام و شناختهشده تا فیلم اولیها و مستندسازها باشد.
حضور کودکی «حاج قاسم» در جشنواره فیلم فجر
محمد اسفندیاری یکی از همین فیلم اولیها است که روز چهارم با «کوچ» کودکی شهید حاج قاسم سلیمانی را به جشنواره فجر آورد. نخستین اثر سینمایی مکتب حاج قاسم با روایتی صمیمی و تأثرگذار از کودکی فرمانده شهید سپاه قدس و اثری اقتباسی از ۲ کتاب «از چیزی نمیترسیدم»، زندگی خود نوشت شهید سلیمانی و «باران گرفته است» اثر احمد یوسفزاده است، که مخاطب به جای آن سردار نظامی مقتدر که شخص رئیس جمهور آمریکا فرمانده ترور او شده است، یک کودک روستایی کوچنشین را میبیند که تاکنون ندیده است.
هرچند که برخی منتقدین معتقدند «کوچ» به رغم ذائقه هنری چشمگیر فیلمساز در تصویر و تصویرسازی خوب از برهه کودکی و نوجوانی «حاج قاسم»؛ آنچنان که باید، نتوانسته تجربه عمیق انسانی از رهایی و آزادگی را در شخصیت نقش اول نشان دهد.
تهیه کننده گیس؛ این فیلم روایت تقابل ایرانسازان و ایرانفروشان است
چهارمین روز جشنواره فیلم فجر در دومین فیلم خود میزبان قصهای درام و تا اندازهای جنایی از انفجار پتروشیمی مارون در سال ۱۴۰۱ است. «گیس» به کارگردانی محسن جسور با اینکه سعی دارد در موازات روایت حادثه انفجار پتروشیمی مارون، با طرح موضوعات روز جامعه مانند مشکلات معیشتی طبقه کارگر، اعتراضات صنفی و سایه سنگین تحریم بر بدنه صنعت، تا حدودی دغدغهمند ظاهر میشود، اما به اعتقاد منتقدین شتابردگی در فیلمنامه به ایده خوب آن لطمه زده است.
به اعتقاد تهیهکننده «گیس» این فیلم روایت افرادی است که میخواهند ایران را بسازند و کسانی که میخواهند ایران را بفروشند.
در فیلم «گیس» دیالوگی است با این مضمون «که تورم برای همه چیز ۶۰ درصد حساب میشود؛ الا حقوق کارگرها»؛ با توجه به تذکر هر روزه نمایندگان مجلس درخصوص حقوق و معیشت کارگرها، همین دیالوگ بهانه گفتوگوی خبرنگار ما با سید مهدی جوادی، تهیهکننده «گیس» میشود. گفتوگویی با طرح این سوال که ساخت فیلم با موضوع و برای کارگرها چقدر میتواند در بازتاب مطالبات آنان اثرگذار باشد؟
جوادی که «گیس» را روایت افرادی میداند که در کارخانههای صنعتی چرخهای صنعت را میچرخانند، اما خودشان با مسائل معیشتی به شکلی جدی مواجه هستند. ؛ میگوید: «اولین نکته در ساخت یک اثر در بیان مطالبه کارگران این است که باید دقت داشته باشیم که این مطالبه تبدیل به استضعاف فرهنگی و مالی و طبقاتی خانواده و قشر کارگر نشود.
یعنی بازنمایی شخصیت کارگر در آثار ما باید به گونهای باشد که آن بچهای که در خانواده کارگر رشد میکند، به شغل پدرش افتخار کند. وقتی جایی میگوید پدر من کارگر است، باید از کارگر بودن پدرش احساس عزت کند؛ اما خیلی اوقات در بیان مطالبات کارگری دچار این اشتباه میشویم که میخواهیم با یک ادبیات ذلیلانه آنها را نشان دهیم که دائم درگیر نان و معیشت ماندهاند.»
«گیس»؛ فیلمی که تهیهکنندهاش پیشنهاد تماشای آن را به نمایندگان مجلس داد
تهیهکننده «گیس» با تأکید بر اینکه کارگران ما بسیار انسانهای شریفیاند، اضافه کرد: «در همین حادثه پتروشیمی مارون که موضوع فیلم «گیس» بود، آنهایی که فارغ از درد معاش و نان، با نداری ساختند و ایستادند و پتروشیمی را از نو ساختند» همین کارگرها بودند.
جوادی در پاسخ به این سوال خبرنگار خانه ملت که چرا در فیلم «گیس» وزنه نقد به مسئولان سنگینتر از مطالبات کارگران است؟ هم عنوان میکند: «اگر ما در فیلم به جای نشان دادن ضعف معیشت کارگر با جزئیات و طلب ترحم برای این قشر شریف، سراغ مسئولان رفته و به اصطلاح آنان را میزنیم، به این دلیل است که آن مسئول و مدیری که مسئولیتش را انجام نداده، موجب شده است که دردی در خانواده کارگری کشور شکل بگیرد وگرنه جامعه کارگری که چرخ صنعت کشور را میچرخانند و بار اصلی اقتصاد کشور را به دوش میکشند، چرا باید درد داشته باشند.؟»
وی تصریح میکند: «این نظامِ هرمیِ تبعیضآمیزِ طبقاتیِ اداری و اقتصادی ما که ناشی از عملکرد بد مسئولان، بیدغدگی و عدم اطلاع آنها از وضعیت معاش خانوادههای کارگری است که باعث شده این اتفاقات بیفتد و به اعتقاد من اگر قرار است مطالبهای در حوزه کارگری اتفاق بیفتد، اولین مخاطب آن مسئولان هستند.»
تهیهکننده فیلم «گیس» در پایان به نمایندگان مجلس پیشنهاد کرد یک مقدار وقت بگذارند و فیلمهایی که در بیان دغدغههای مردم ساخته شده را ببیند تا بدانند در جامعه چه خبر است!
نظر رییس کمیته دیپلماسی فرهنگی مجلس درباره شاخصترین فیلمی که تاکنون در موضوع فلسطین تولید شده
آخرین اکران روز چهارم جشنواره فیلم فجر اثری است که قبل هر اظهار نظر فنی، چنان احساسات مخاطب را درگیر میکند که همزمان درد، رنج، خشم، نوعدوستی و بسیاری عواطف دیگر را به غلیان میرساند.
بابکخواجه پاشا در «سرزمین فرشتهها» به سراغ غریبترین سوژه دنیای معاصر رفته و کودکان غزه را با خود به کاخ جشنواره فجر آورده است. اثری که هرچند احساسات انسان را هدف میگیرد و مستقیم به آن شلیک میکند؛ اما در ساخت و پرداخت فنی هم چیزی از آثار فاخر کم ندارد و شاید بتوان آن را جزو برترین آثار تولید شده در موضوع فلسطین تاکنون دانست.
فیلمی که نظر امیرحسین ثابتی، نماینده مردم تهران و عضو کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی را هم به خود جلب کرده است و در گفتوگو با خبرنگار خانه ملت «سرزمین فرشتهها» را از میان تمام فیلمهایی که فرصت کرده در جشنواره فجر امسال ببیند، یک کار بسیار متمایز و فاخر معرفی کرد.
ثابتی با بیان اینکه «سرزمین فرشتهها» جزو شاخصترین کارهایی است که تا الان در حوزه فلسطین و جبهه مقاومت تولید شده است؛ اضافه میکند: «البته با توجه به کارنامه تهیهکننده این فیلم، همین انتظار هم میرفت؛ زیرا فیلم «بازمانده» منوچهر محمدی هم انصافاً یک فیلم ماندگار و تاریخی در این باره بود و کار دوم او در این باره، یعنی «سرزمین فرشتهها» نشان داد که محمدی جزو افرادی است که کار تولید نمیکند، مگر این که کار فاخر و دیدنی باشد.»
لحظه به لحظه «سرزمین فرشتهها» برای هر ملیت و مذهبی جذاب است
عضو کمیسیون فرهنگی مجلس با بیان اینکه باید به بابک خواجهپاشا هم بابت و تولید چنین اثری تبریک گفت؛ تصریح کرد: «سرزمین فرشتهها اثری است که لحظه به لحظه آن جذاب است و داستان جذابی را روایت میکند که میتواند احساسات و فطرت مخاطب با هر ملیت و قوم و مذهبی را بهخوبی درگیر کند.»
به اعتقاد ثابتی «سرزمین فرشتهها» فیلمی است که هم در بازتاب جنایات اسرائیل و رژیم صهیونیستی تا حد زیادی موفق بوده و هم مظلومیت مردم غزه را به خوبی به تصویر میکشد.
این نماینده مجلس کیفیت خوب بازیها را از نقاط قوت و موفقیتهای فیلم «سرزمین فرشتهها» عنوان و اضافه کرد: «بازی بازیگران این فیلم، از نقش اول آن که اهل کشور سوریه است، گرفته تا بازیگران خردسال فیلم که برخی از آنها ۵-۶ سال دارند، بسیار درخشان است. شاید اگر این بازیها را از یک نوجوان میدیدم، تعجب نمیکردم؛ اما وقتی میبینم این نقشآفرینیهای درخشان و باورپذیر را چند کودک انجام میدهند، بسیار لذت میبرم.»
ثابتی با تأکید بر خوشساخت بودن فیلم «سرزمین فرشتهها» و بالا بودن جنبههای فنی آن، افزود: «آهنگها و موسیقیهایی که در جای جای فیلم به کار رفته بسیار زیبا و مکمل اثر است و مجموعا یک اثر دیدنی پیش روی مخاطب قرار داده است؛ البته این به آن معنا نیست که هیچ نقدی نمیتوان به این فیلم داشت؛ اما در مجموع جزو بهترین فیلمهایی است که در چند سال اخیر در جشنواره فجر دیدهام.»
«سرزمین فرشتهها»؛ نماینده جدید دیپلماسی فرهنگی ایران
عضو کمیسیون فرهنگی مجلس فیلم «سرزمین فرشتهها» را همچنین یک اثر هنری بسیار ارزشمند در حوزه دیپلماسی فرهنگی برای جمهوری اسلامی ایران و از مهمترین نقاط قوت این فیلم خواند و گفت: «وقتی میخواهیم در حوزه دیپلماسی فرهنگی با کشورها و ملتها و اقوام دیگر صحبت کنیم، یکی از مهمترین ابزارهای ما سینما است و چه خوب که این فیلم تولید شده و نه تنها مسلمانان جهان، بلکه تمام اعراب جهان و تمام مظلومان جهان را درگیر کرده است و این بسیار ارزشمند است.»
ثابتی پیشنهاد و توصیه کرد که سازمان فرهنگ و ارتباطات، به عنوان بازوی اصلی دیپلماسی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، این فیلم را با خیال راحت و حتی بدون دوبله در تمام کشورهای عرب زبان و مسلمان پخش و اکران کند و بازخورد آن را بگیرد.
وی با بیان اینکه عوامل این فیلم بهویژه کارگردان و تهیهکننده آن هم سفیران جدید دیپلماسی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در کشورهای مسلمان و جبهههای مقاومت هستند؛ اضافه کرد: «ای کاش چنین کارهایی سالها زودتر و با تعداد بیشتری تولید میشد؛ البته هنوز هم دیر نشده است و این کار نشان داد که این دو بزرگوار، ظرفیت بزرگی را دارند که کارهای بسیار بیشتر و حتی با کیفیت بهتری بسازند.»
ثابتی با تأکید بر لزوم حمایت از آثار فاخر سینمایی مانند «سرزمین فرشتهها» تصریح کرد: یکی از کوچکترین وظایف ما در کمیسیون فرهنگی مجلس و بنده در کمیته دیپلماسی فرهنگی و مجموعه دستگاه های فرهنگی نظام از صدا و سیما تا وزارت ارشاد و هر دستگاه دیگر، این است که چنین کارهایی را به صورت حداکثری کمک مالی و لجستیکی و سخت افزاری کنیم تا بیشتر تولید شود؛ چراکه اثری مانند «سرزمین فرشتهها» حتی میتواند آبروی سینمای ایران هم در بین کشورهای مسلمان باشد.»
«سرزمین فرشتهها» به رغم استقبال خوبی که در میان منتقدین و صاحبنظران حاضر در جشنواره فیلم فجر داشت، مورد نقدهایی از جمله نداشتن روایت دنبالهدار و مشخص هم قرار گرفته است که در این مورد هم میتوان گفت روایت دقیقی از زندگی کودکان غزه است که درصورتی که زنده بمانند میتوانند برای روزهای بعدشان قصه یا برنامهای داشته باشند. /
پایان پیام
نظر شما